1 września

1 września jest 244. (w latach przestępnych 245.) dniem w kalendarzu gregoriańskim. Do końca roku pozostaje 121 dni.

Kalendarium dzień po dniu

<<	wrzesień 2010					>>
Pn	Wt	Śr	Cz	Pt	So	Nd
30	31	1	2	3	4	5
6	7	8	9	10	11	12
13	14	15	16	17	18	19
20	21	22	23	24	25	26
27	28	29	30	1	2	3

Słońce w tym dniu znajduje się w zodiakalnym gwiazdozbiorze Panny.

Spis treści 1 Święta 2 Wydarzenia w Polsce 3 Wydarzenia na świecie 4 Urodzili się 5 Zmarli 6 Przypisy

[edytuj] Święta

• imieniny obchodzą: Amon, Anna, August, Beatrycze, Bronisław, Bronisława, Donat, Dzierżysław, Egidia, Feliks, Gedeon, Idzi, Melecjusz, Michał, Miłodziad, Ruta, Sator, Satora, Sykstus, Werena i Witalis.
• Polska
  • Święto Wojsk Obrony Przeciwlotniczej ^[1]
  • Dzień Weterana ^[2]
• Erytrea – Początek Zbrojnego Powstania
• Libia – Święto Rewolucji
• Singapur – Dzień Nauczyciela
• Słowacja – Święto Konstytucji
• Uzbekistan – Święto Niepodległości
• wspomnienia i święta w Kościele katolickim^[3],^[4] obchodzą:
  • św. Idzi (opat)
  • bł. Bronisława (dziewica i mniszka)

[edytuj] Wydarzenia w Polsce

• 1364 – Papież Urban V wydał bullę powołującą do życia Akademię Krakowską.
• 1435 – W bitwie pod Wiłkomierzem nad rzeką Świętą wojska polsko-litewskie pokonały armię Świdrygiełły i posiłkującego go zakonu kawalerów mieczowych.
• 1882 – Ludwik Waryński założył pierwszą polską partię socjalistyczną I Proletariat.
• 1919 – Polska podpisała zawieszenie broni z Ukrainą.
• 1939 – Wojska III Rzeszy Niemieckiej napadły na terytoria Polskie rozpoczynając II wojnę światową – kampanię wrześniową; prezydent Ignacy Mościcki wprowadził na terytorium całego państwa stan wojenny.
• 1944 – 32. dzień powstania warszawskiego: zakończenie ewakuacji żołnierzy i części ludności cywilnej Starówki do Śródmieścia.
• 1945 – W Stargardzie otwarto pierwsze po wojnie na Pomorzu liceum ogólnokształcące.
• 1967 – Odsłonięto Pomnik Powstańców Śląskich w Katowicach.
• 1979 – Została utworzona Konfederacja Polski Niepodległej.
• 1994 – Na dworcu PKS w Krakowie został pozostawiony nieuzbrojony ładunek wybuchowy. Terrorysta, nazywający siebie "Gumisiem" zażądał 500 tysięcy marek okupu, grożąc podłożeniem ładunków bez ostrzeżenia.
• 1997 – Telewizja RTL7 wyemitowała pierwszy odcinek amerykańskiej mydlanej opery Sunset Beach.
• 2001 – Stadion Śląski w Chorzowie: Polska pokonała Norwegię 3:0 i wywalczyła awans do turnieju finałowego Mistrzostw Świata 2002.
• 2007 – Dwa samoloty typu Zlin 526 zderzyły się na pokazach Radom Air Show 2007. Zginęło dwóch pilotów, w tym założyciel AZL Żelazny.

[edytuj] Wydarzenia na świecie

• 1181 – Lucjusz III został wybrany na papieża.
• 1271 – Grzegorz X został wybrany na papieża.
• 1449 – Chiński cesarz Zhu Qizhen został pokonany i ujęty przez Ojratów pod wodzą Esena. Koniec militarnej przewagi dynastii Ming nad koczownikami.
• 1870 – Wojna francusko-pruska: rozpoczęła się bitwa pod Sedanem, w wyniku której Napoleon III Bonaparte został wzięty do niewoli.
• 1906 – W celu stłumienia rewolucji rząd rosyjski powołał polowe sądy wojskowe, które skazały ma śmierć ponad 6 tys. osób.
• 1914 – Sankt Petersburg zmienił nazwę na Piotrogród.
• 1920 – Francja utworzyła Liban, pozostający pod jej protektoratem do 1946.
• 1923 – 140 000 ludzi zginęło w trzęsieniu ziemi w Tokio i Jokohamie.
• 1928 – Albania została ogłoszona królestwem. Królem został Zog I.
• 1939 – Wybuchła II wojna światowa.
• 1951 – Podpisano pakt ANZUS
• 1969 – W Libii nastąpił przewrót wojskowy, proklamowano utworzenie Libijskiej Republiki Arabskiej. Muammar al-Kadafi, obaliwszy króla Idrisa I, objął władzę.
• 1983 – Zimna wojna: południowokoreański samolot pasażerski KAL 007 został zestrzelony przez sowieckie samoloty wojskowe. Zginęło 269 osób – wszyscy pasażerowie, m.in. kongresman Larry McDonald i załoga.
• 1985 – Odnaleziono wrak Titanica.
• 1991 – Uzbekistan uzyskał niepodległość.
• 2004 – Szkoła w Biesłanie w Osetii Północnej (Rosja) została opanowana przez napastników domagających się wycofania wojsk rosyjskich z Czeczenii.
• 2005 – W Europie i Australii odbyła się premiera pierwszej wersji PSP, czyli 1000 (FAT).

[edytuj] Urodzili się

• 1288 – Ryksa Elżbieta, królowa Polski i Czech (zm. 1335)
• 1566 – Edward Alleyn, angielski aktor (zm. 1626)
• 1588 – Henryk II Burbon-Condé, trzeci książę de Condé, zarządca Burgundii (zm. 1646)
• 1646 – Jan Drews, polski pisarz, jezuita (zm. 1710)
• 1651 – Natalia Naryszkina, caryca Rosji, żona Aleksego I Romanowa (zm. 1694)
• 1653 – Johann Pachelbel, niemiecki kompozytor (zm. 1706)
• 1711 – Wilhelm IV Orański, stadhouder Republiki Zjednoczonych Prowincji (zm. 1751)
• 1820 – Karol Scheibler, polski przedsiębiorca (zm. 1881)
• 1835 – Rafał Kalinowski, święty, polski duchowny katolicki, karmelita (zm. 1907)
• 1848 – Auguste Forel, szwajcarski neurolog, psychiatra, neuroanatom i entomolog-myrmekolog (zm. 1931)
• 1854 – Engelbert Humperdinck, niemiecki kompozytor (zm. 1921)
• 1856 – Siergiej Nikołajewicz Winogradski, rosyjski mikrobiolog (zm. 1953)
• 1866 – James J. Corbett, amerykański bokser (zm. 1933)
• 1875 – Edgar Rice Burroughs, amerykański pisarz (zm. 1950)
• 1877 – Francis William Aston, angielski fizyk, chemik, noblista (zm. 1945)
• 1881 – Octave Aubry, francuski pisarz (zm. 1946)
• 1887 – Blaise Cendrars, francuski pisarz (zm. 1961)
• 1888 – Olga Drahonowska-Małkowska, polska instruktorka harcerstwa, twórczyni polskiego skautingu (zm. 1979)
• 1896:
  • André Hunebelle, francuski reżyser filmowy (zm. 1985)
  • Bhaktivedanta Swami, hinduski duchowny (zm. 1977)
• 1898 – Wilhelm Fuchs, niemiecki działacz nazistowski, zbrodniarz wojenny (zm. 1947)
• 1899 – Andriej Płatonow, rosyjski pisarz (zm. 1951)
• 1900:
  • Kazimierz Wiłkomirski, polski wiolonczelista, dyrygent, kompozytor (zm. 1995)
  • Urho Kekkonen, fiński polityk, premier i prezydent Finlandii (zm. 1986)
• 1901:
  • Jerzy Braun, polski pisarz (zm. 1975)
  • Bolesław Filipiak, polski duchowny katolicki, kardynał (zm. 1978)
• 1903 – Piotr Erlich, polski aktor (zm. 1982)
• 1904:
  • Stefan Brem, polski aktor (zm. 1975)
  • Karl Ernst, niemiecki działacz nazistowski, szef SA w Berlinie (zm. 1934)
  • Wiesław Mirewicz, polski aktor (zm. 1974)
• 1906 – Joaquin Balaguer, dominikański polityk, prezydent Dominikany (zm. 2002)
• 1907 – Bronisław Broński, polski aktor, reżyser teatralny (zm. 1970)
• 1909:
  • Andrea Pangrazio, włoski duchowny katolicki, biskup (zm. 2005)
  • August Sabbe, ostatni estoński antykomunistyczny partyzant (zm. 1978)
• 1910:
  • Pierre Bézier, francuski matematyk (zm. 1999)
  • Ewa Kołaczkowska, polska pisarka (zm. 1985)
• 1912 – Kornelia Dobkiewiczowa, polska pisarka (zm. 1990)
• 1913 – Christian Nyby, amerykański reżyser filmowy (zm. 1993)
• 1914 – Stefan Niedzielak, polski ksiądz opozycjonista, kapelan Rodziny Katyńskiej (zm. 1989)
• 1916 – Dorothy Cheney, amerykańska tenisistka
• 1918 – Tadeusz Gwiazdowski, polski aktor (zm. 1983)
• 1920:
  • Richard Farnsworth, amerykański aktor (zm. 2000)
  • Hubert Lampo, belgijski pisarz (zm. 2006)
• 1921 – Rajmund Kazimierz Łaszczyński, polski wojskowy (zm. 1994)
• 1922:
  • Vittorio Gassman, włoski aktor (zm. 2000)
  • Rajmund Kaczyński, polski fizyk, żołnierz AK, ojciec Lecha i Jarosława Kaczyńskich (zm. 2005)
  • Irena Burawska, polska aktorka (zm. 2007)
  • Yvonne De Carlo, kanadyjska aktorka (zm. 2007)
• 1923:
  • Rocky Marciano, amerykański bokser (zm. 1969)
  • Kenneth Thomson – kanadyjski magnat medialny (zm. 2006)
  • Barbara Zbrożyna, polska rzeźbiarka (zm. 1995)
• 1925:
  • Roy Glauber, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla
  • Maciej Urbaniec, polski grafik (zm. 2004)
• 1926:
  • Abdur Rahman Biswas, banglijski polityk, prezydent Bangladeszu
  • Stanley Cavell, amerykański filozof
• 1928 – Jerzy Gawrysiak, polski polityk, minister
• 1929:
  • Anne Ramsey, amerykańska aktorka (zm. 1988)
  • Tadeusz Wieżan, polski operator filmowy, pisarz (zm. 1982)
• 1930 – Andrzej Grzybowski, polski aktor
• 1931 – Arturo Pomar Salamanca, hiszpański szachista, arcymistrz
• 1933 – Conway Twitty, amerykański piosenkarz (zm. 1993)
• 1935:
  • Emir Buczacki, polski aktor (zm. 1990)
  • Seiji Ozawa, japoński dyrygent
• 1936 – Alain Ayache, francuski dziennikarz (zm. 2008)
• 1939 – Lily Tomlin, amerykańska aktorka
• 1940 – Alton Ellis, jamajski muzyk reggae (zm. 2008)
• 1942 – C. J. Cherryh, amerykańska pisarka fantasy i fantastyki naukowej
• 1943:
  • Andrzej Jakóbiec, polski trębacz jazzowy (zm. 2005)
  • Teresa Tutinas, polska piosenkarka
• 1945 – Margaret Ewing, szkocka polityk (zm. 2006)
• 1946:
  • Franciszek Gaik, polski ekonomista, polityk, minister
  • Barry Gibb, australijski wokalista zespołu Bee Gees
  • Roh Moo-hyun, południowokoreański polityk, prezydent Korei Południowej (zm. 2009)
• 1947:
  • Tadeusz Kijański, polski reżyser filmowy
  • Jan Mitka, polski aktor teatralny (zm. 1980)
• 1948 – Józef Życiński, polski duchowny, arcybiskup lubelski
• 1949:
  • Mirosław Chojecki, polski wydawca, członek KOR
  • Tadeusz Pikus, polski duchowny katolicki, biskup warszawski
• 1950:
  • Michaił Fradkow, rosyjski polityk, premier Rosji
  • Andrzej Maj, polski reżyser teatralny i filmowy (zm. 2005)
• 1951:
  • Alicja Butkiewicz, polska aktorka
  • Nicu Ceauşescu, syn Nicolae i Eleny (zm. 1996)
• 1952:
  • Abel Braga, brazylijski piłkarz, trener piłkarski
  • Michaił Paułau, białoruski polityk, działacz państwowy, burmistrz Mińska (zm. 2010)
• 1953:
  • Ahmad Szach Masud, afgański dowódca wojskowy, przywódca mudżahedinów, polityk (zm. 2001)
  • Witold Paszt, polski muzyk, wokalista
• 1954:
  • Henryk Niebudek, polski aktor
  • Filip Vujanović, czarnogórski polityk, prezydent Czarnogóry
• 1955 – Bruce Foxton, angielski basista zespołu The Jam
• 1957 – Gloria Estefan, amerykańska piosenkarka pochodzenia kubańskiego
• 1959 – Neli Topałowa, bułgarska aktorka, polityk
• 1961:
  • Bam Bam Bigelow, amerykański wrestler (zm. 2007)
  • Christopher Ferguson, amerykański astronauta
  • Krzysztof Szatrawski, polski pisarz, krytyk muzyczny i literacki
• 1962 – Ruud Gullit, holenderski piłkarz, reprezentant Holandii
• 1964 – Józef Tracz, polski zapaśnik stylu klasycznego
• 1965 – Nils Tavernier, francuski aktor, reżyser filmowy
• 1966 – Tim Hardaway, amerykański koszykarz
• 1968 – Mohamed Atta, egipski terrorysta, przywódca zamachowców z 11 września 2001 (zm. 2001)
• 1971:
  • Maciej Balcar, polski wokalista zespołu Dżem, aktor
  • Hakan Şükür, turecki piłkarz
  • Hussain Rasheed, iracki tenisista (zm. 2006)
• 1973 – J. D. Fortune, kanadyjski wokalista zespołu INXS
• 1974:
  • Marcin Pieczonka, polski reżyser, scenarzysta filmowy
  • Renārs Kaupers, łotewski muzyk zespołu Brainstorm
  • Filip Nikolic, francuski piosenkarz, kompozytor, aktor (zm. 2009)
• 1976 – Mauro Cantoro, argentyński piłkarz
• 1981 – Michael Maze, duński tenisista stołowy
• 1982 – Jeffrey Buttle, kanadyjski łyżwiarz figurowy
• 1984 – Joe Trohman, gitarzysta zespołu Fall Out Boy
• 1983:
  • José Antonio Reyes, hiszpański piłkarz
  • Natalia Przybysz, polska wokalistka zespołu Sistars
  • Riccardo Riccò, włoski kolarz szosowy
• 1989:
  • Bill Kaulitz, niemiecki wokalista zespołu Tokio Hotel
  • Tom Kaulitz, niemiecki gitarzysta zespołu Tokio Hotel
• 1992 – Kirani James, grenadyjski lekkoatleta

[edytuj] Zmarli

•   921 – Ryszard I Prawodawca, książę Burgundii (ur. ok. 867)
• 1067 – Baldwin V z Lille, hrabia Flandrii (ur. ?)
• 1126 – Świętosława Swatawa, królowa Czech, żona Wratysława II (ur. ok. 1041/1048)
• 1159 – Hadrian IV, papież (ur. ok. 1115)
• 1373 – Jan Stryprock, polski duchowny katolicki, biskup warmiński (ur. ?)
• 1557 – Jacques Cartier, francuski podróżnik, odkrywca (ur. 1491)
• 1648 – Marin Mersenne, francuski matematyk (ur. 1588)
• 1715 – Ludwik XIV, król Francji (ur. 1638)
• 1838 – William Clark, amerykański podróżnik, odkrywca (ur. 1770)
• 1920 – Teresa Grodzińska, polska sanitariuszka (ur. 1899)
• 1939 – Konrad Guderski, polski dowódca obrony Poczty Polskiej w Gdańsku (ur. 1900)
• 1941 – Bolesław Miklaszewski, polski chemik, ekonomista, polityk, minister, rektor SGH (ur. 1871)
• 1944 – polegli w powstaniu warszawskim:
  • Zygmunt Batowski, polski historyk sztuki, muzeolog (ur. 1876)
  • Krystyna Dąbrowska, polska rzeźbiarka, sanitariuszka, żołnierz AK, uczestniczka powstania warszawskiego (ur. 1906)
  • Mieczysław Kurowski, polski żołnierz AK, uczestnik powstania warszawskiego (ur. ok. 1923)
• 1947 – Frederick Russell Burnham amerykański zwiadowca (ur. 1861)
• 1954 – Joanna Kozicka, polska reżyser (ur. 1929)
• 1957 – Sabine Kalter, polska śpiewaczka operowa (kontralt) (ur. 1889)
• 1959 – Marceli Struszyński, polski chemik (ur. 1880)
• 1964 – Stanisław Daczyński, polski aktor, reżyser teatralny (ur. 1892)
• 1967 – Ilse Koch, niemiecka działaczka nazistowska, zbrodniarka wojenna (ur. 1906)
• 1970 – François Mauriac, francuski pisarz (ur. 1885)
• 1977:
  • Elżbieta Dziewońska, polska aktorka (ur. 1903)
  • Henryk Wars, polski kompozytor, autor piosenek (ur. 1902)
• 1981:
  • Antoni Jahołkowski, polski aktor teatralny (ur. 1931)
  • Albert Speer, niemiecki architekt, polityk, działacz nazistowski, minister zbrojeń III Rzeszy (ur. 1905)
• 1982 – Władysław Gomułka, polski polityk, działacz komunistyczny, I sekretarz KC PPR, wicepremier, I sekretarz KC PZPR (ur. 1905)
• 1986 – Murray Hamilton, amerykański aktor (ur 1923)
• 1988 – Luis Alvarez, amerykański fizyk, laureat Nagrody Nobla (ur. 1911)
• 1989:
  • Kazimierz Deyna, polski piłkarz, reprezentant Polski, mistrz olimpijski (ur. 1947)
  • Tadeusz Sendzimir, polski inżynier, wynalazca (ur. 1894)
• 1992:
  • Piotr Jaroszewicz, polski generał, polityk, minister górnictwa, wicepremier i premier Polski (ur. 1909)
  • Alicja Solska-Jaroszewicz, polska dziennikarka, żona premiera Piotra Jaroszewicza (ur. 1925)
• 1998 – Józef Krupiński, polski poeta (ur. 1930)
• 2005:
  • Zdobysław Stawczyk, polski lekkoatleta, sprinter, zwycięzca plebiscytu Przeglądu Sportowego (ur. 1923)
  • Stefania Woytowicz, polska śpiewaczka operowa (sopran) (ur. 1922)
• 2006:
  • Emerich Coreth, austriacki filozof (ur. 1919)
  • György Faludy, węgierski pisarz (ur. 1910)
• 2007:
  • Witold Leszczyński, polski reżyser filmowy (ur. 1933)
  • Lech Marchelewski, polski lotnik, podpułkownik, założyciel grupy akrobacyjnej AZL Żelazny (ur. 1947)
  • Viliam Schrojf, słowacki piłkarz, reprezentant Czechosłowacji (ur. 1931)
• 2008:
  • Carl Kaufmann, niemiecki lekkoatleta, dwukrotny medalista olimpijski (ur. 1936)
  • Don LaFontaine, amerykański aktor głosowy (ur. 1940)
• 2009:
  • Jake Brockman, brytyjski pianista, klawiszowiec grupy Echo & the Bunnymen (ur. 1956)
  • Jang Jin-young, południowokoreańska aktorka (ur. 1974)
  • Erich Kunzel, amerykański dyrygent (ur. 1935)

Przypisy

p • d • e Miesiące styczeń • luty • marzec • kwiecień • maj • czerwiec • lipiec • sierpień • wrzesień • październik • listopad • grudzień