Masakra w Malmedy
Masakra w Malmedy - zbrodnia wojenna popełniona na amerykańskich jeńcach wojennych i miejscowych cywilach przez zgrupowanie Waffen-SS w dniach 17-20 grudnia 1944 w okolicach Malmedy w Belgii (prowincja Liège). Zdarzenie to miało miejsce w czasie niemieckiej ofensywy w Ardenach.
Spis treści |
[edytuj] Masakra w Baugnez
Do największej masakry jeńców doszło w pobliżu skrzyżowania niedaleko wioski Baugnez, na trasie między Malmedy a miejscowością Ligneuville (ze skrzyżowania bliżej jest do Ligneuville).
Nacierająca w sektorze północnym, w kierunku zachodnim, grupa bojowa Peipera (Kampfgruppe "Peiper") utworzona z elementów 1 Dywizji Pancernej SS Leibstandarte SS Adolf Hitler (LSSAH), wchodzącej z kolei w skład I Korpusu Pancernego SS), pod dowództwem SS-Obersturmbannführera Joachima Peipera, ok. godz. 12.30 w dniu 17 grudnia 1944 natknęła się na amerykański oddział z 285. polowego batalionu obserwacyjnego artylerii polowej, który zmieniał miejsce dyslokacji. Amerykanie dostali w drodze do St. Vith wiadomość, że w okolicy działa silna jednostka niemiecka, ale postanowili zaryzykować i nie pojechali objazdem, który umożliwiłby im uniknięcie spotkania z KG Peiper. Siły niemieckie posiadały czołgi (w tym ciężkie Tiger II), Amerykanie natomiast poruszali się lekkimi samochodami terenowymi i ciężarówkami w liczbie około 30 pojazdów i nie mieli broni przeciwpancernej. Wskutek niemieckiego ostrzału kolumna amerykańska została zatrzymana, choć zniszczono jedynie cztery ciężarówki, gdyż Niemcom pojazdy były bardzo potrzebne. W trakcie krótkiej walki, gdyż Amerykanie szybko się poddali, zginęło trzech żołnierzy amerykańskich.
Ok. 120 żołnierzy zostało rozbrojonych i ustawionych w otwartym polu w pobliżu skrzyżowania dróg. W niejasnych okolicznościach esesman, który siedział w przejeżdżającym obok jeńców pojeździe, otworzył ogień do Amerykanów. Najprawdopodobniej jeńcy rzucili się do ucieczki i wtedy zaczęli do nich strzelać inni esesmani. Grupa jeńców próbowała się schronić w pobliskiej kawiarni, jednak Niemcy podpalili budynek i zastrzelili próbujących się wydostać. Inni padli na ziemię i bezskutecznie próbowali udawać martwych. Część Amerykanów zdołała uciec do lasu: 43 z nich dotarło do linii alianckich, niektórzy z pomocą ludności belgijskiej.
Nie jest znana dokładna liczba zabitych. Odnaleziono łącznie 84 ciała na miejscu masakry i w pobliżu: 74 znalezione 14-15 stycznia 1945 (do tej pory teren ten stanowił ziemię niczyją) oraz 12 kolejnych znajdywane w ciągu następnych tygodni. Prawdopodobnie Niemcy dobijali rannych: co najmniej 20 zwłok miało rany postrzałowe głowy dokonane z najbliższej odległości, na kolejnych 20 zabitych znaleziono rany postrzałowe głowy z broni krótkiej bez śladów prochu na ciele, a u 10 innych ofiar stwierdzono śmiertelne obrażenia czaszki powstałe w wyniku uderzeń kolb karabinowych.
[edytuj] Inne zbrodnie
Wg ustaleń komisji Senatu Stanów Zjednoczonych, ofiarą Kampfgruppe Peiper padło w tych dniach łącznie 362 jeńców amerykańskich oraz 111 belgijskich cywilów.
| Miejsce mordu | Jeńcy wojenni | Cywile |
|---|---|---|
| Honsfeld | 19 | |
| Büllingen | 59 | 1 |
| Baugnez | 86 | |
| Ligneuville | 58 | |
| Stavelot | 8 | 93 |
| Cheneux | 31 | |
| La Gleize | 45 | |
| Stoumont | 44 | 1 |
| Wanne | 5 | |
| Trois-Ponts | 11 | 10 |
| Lutrebois | 1 | |
| Petit Thier | 1 |
[edytuj] Proces
W kwietniu 1946 r. odbył się w Dachau przed amerykańskim sądem wojskowym proces dowódcy dywizji LSSAH Josefa "Seppa" Dietricha, dowódcy KG Peiper Joachima Peipera i ich podkomendnych ujętych przez siły alianckie. Peipera i 42 oskarżonych skazano na karę śmierci przez powieszenie.
Wskutek protestów niemieckiej opinii publicznej podjęte zostało dodatkowe śledztwo przez komisję senatu USA, które wykazało uchybienia procesowe i dowodowe, w związku z czym kary śmierci zmienione zostały na kary więzienia, w większości przypadków dożywotniego.
Peiper, który (broniąc swoich podwładnych) w czasie procesu przyjął pełną odpowiedzialność za zbrodnię na siebie, został przedterminowo zwolniony z więzienia w 1956 r. 20 lat później zamordowany został w swoim domu we Francji przez nieznanych sprawców, prawdopodobnie byłych członków ruchu oporu.
[edytuj] W filmie
O masakrze w Malmedy opowiadają filmy "Bitwa o Ardeny" (Battle of the Bulge) i "Na tyłach wroga" (Saints and Soldiers).
[edytuj] Bibliografia
- G. Williamson, SS-Gwardia Adolfa Hitlera, Wyd. Espadon, Warszawa 1995.
- A. R. Zbiegniewski, Ostatnia ofensywa, Wyd. Kagero, Warszawa 2007.
- C. Whiting, Ostatni kontratak Hitlera, Wyd. Amber, Warszawa 2007.
