Skala Celsjusza
| stopień Celsjusza (°C) | |
| Nazwa | stopień Celsjusza |
| Symbol | °C |
| Wymiar | [°C] |
| Jednostka | temperatury |
| Źródło nazwy | Anders Celsius |
Skala Celsjusza to skala termometryczna (od nazwiska szwedzkiego uczonego Andersa Celsiusa, który zaproponował ją w roku 1742).
Anders Celsius w roku 1742 zbudował swój pierwszy termometr rtęciowy. Aby mierzyć temperaturę musiał przyjąć jakąś skalę pomiarową. Skala, którą zaproponował Celsius była odwrotna do współczesnej. Naukowiec ten przyjął jako zero temperaturę wrzenia wody (obecnie zerem jest temperatura jej krzepnięcia), a jako sto stopni wybrał punkt, w którym woda zamarza (współcześnie za 100 przyjęto punkt wrzenia). Oznacza to, że w pierwotnej skali Celsiusa temperatura pokojowa odpowiadała 80 stopniom (dziś 20). Temperatura ciała człowieka w tej pierwotnej skali wynosiła 63,4 stopnia (współcześnie 36,6). Podczas mroźnego poranka pierwszy termometr Celsiusa mógł wskazywać 110 stopni (obecnie -10).
Dopiero później naukowcy doszli do wniosku, że lepiej połączyć wzrost liczby stopni z procesem ocieplania. Wielu badaczy, między innymi Elvius ze Szwecji (1710), Christian of Lyons (1743) i Karol Linneusz (1740), zwracało uwagę na odwrotność wielu zjawisk do zaproponowanego układu temperatur. W efekcie temperatura wrzenia i zamarzania zostały zamienione miejscami i przyjęto znaną nam współcześnie skalę temperatur.
Od 1774 do 1954 stopień skali Celsjusza zdefiniowany był jako jedna setna różnicy temperatur topnienia lodu i wrzenia wody przy ciśnieniu normalnym jednej atmosfery fizycznej. Zero na skali Celsjusza przyporządkowano temperaturze topnienia lodu. 100 stopniom Celsjusza odpowiadała temperatura wrzenia wody w warunkach normalnych. Definicja ta cały czas jest w powszechnym użyciu i naucza się jej w szkołach. Obecnie skala Celsjusza jest zdefiniowana przez Międzynarodowe Biuro Miar i Wag poprzez temperaturę zera bezwzględnego (−273,15 °C) oraz temperaturę punktu potrójnego wody VSMOW (0,01 °C), a zatem stopień Celsjusza to 1/273,16 tego przedziału.
Przeliczanie:
Spis treści |
[edytuj] Formatowanie
Zgodnie z zaleceniem systemu SI Międzynarodowego Biura Miar i Wag[1], spacja występuje pomiędzy liczbą i jednostką, tzn. pisze się "23 °C" (a nie "23°C" ani "23° C"). Podobną konwencję formatowania przyjmują obowiązujące w Polsce przepisy dotyczące legalnych jednostek miar[2], bowiem w tym przypadku przy zapisywaniu wartości wielkości należy zostawić odstęp między wartością liczbową a oznaczeniem jednostki miary ("23 °C").
Na komputerze, "°C" uzyskuje się zwykle przez napisanie symbolu stopnia (U+00B0) z następującą literą "C" (U+0043). Dla kompatybilności z językami CJK, istnieje również specjalny znak unikodu U+2103 (dziesiątkowy 8451). Dla porównania, poniżej zestawiony jest wygląd tych dwóch możliwych wersji (najpierw wersja unikodowa, z następującym "zwykłym" przedstawieniem z użyciem dwóch znaków):
- ℃ °C
Na komputerze poprawnie odtwarzającym znaki unikodu, te dwie powyższe wersje powinny wyglądać bardzo podobnie. To samo porównanie dane jest poniżej w wersji graficznej:
[edytuj] Zobacz też
- skala Kelwina
- skala Fahrenheita
- skala Rankine'a
- skala Réaumura
- skala Rømera
- skala Newtona
- skala Delisle
- graficzne zestawienie skal temperatur
[edytuj] Linki zewnętrzne
Przypisy
- ↑ zalecenie Międzynarodowego Biura Miar i Wag
- ↑ § 16 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 listopada 2006 r. w sprawie legalnych jednostek miar (Dz. U. z 2006 r. Nr 225, poz. 1638, z późn. zm.).
